Bart Wirtz et les Percussionistes traden in het kader van de Leidse Blues- en Jazzweek dinsdagavond voor de allereerste keer op in grand café De Burcht. © Foto Hielco Kuipers
LEIDEN De Leidse Blues- en Jazzweek is op stoom gekomen. De opening was maandagavond in de foyer van het stadhuis. Naast de toespraken was er een muzikaal optreden van Boris van der Lek en Simone Mens. Op dinsdagavond verraste de Leidse saxofonist Bart Wirtz met zijn nieuwe muzikale formatie.
LeidenIn muzikaal opzicht moet zo’n openingsavond in het Leidse stadhuis vooral ontspannen zijn. Dat is tenorsaxofonist Boris van der Lek, begeleid door contrabassiste Simone Mens, wel toevertrouwd.
Sinds het begin van de Jazzweek – 2026 is het 44e jaar – staat er wel een stevige tenorist centraal in de programmering, of hij nu Hans Dulfer, Rinus Groeneveld of Wouter Kiers heet. Van al die blazers heeft Boris van der Lek wel het stevigste geluid in het lage midden. Daarbij heeft hij ook de flegmatieke timing, die doet denken aan zijn voorbeelden, zoals Arnett Cobb of Illinois Jacquet.
Aandachtig
Ondanks de receptie-achtige omstandigheden in het stadhuis waren de aandachtige luisteraars tijdens het concert in de meerderheid. Van der Leks en Mens’ interpetaties van bekende r&b- en jazzklassiekers pasten goed in de ongedwongen sfeer.
Dat kan niet gezegd worden van de gratis toegankelijke concerten daarna in De Burcht en De Twee Spieghels. De pijpenla van het laatste etablissement was propvol nog voordat Jazzton Hulsebosch zijn jamsessie begon. De gelukkige luisteraars die een plaatsje voor het podium hadden bemachtigd, konden genieten van flitsende bopfraseringen van de altsaxofonist die ook ritmisch overtuigde.
De zwembadakoestiek (hoog plafond, reflecterende oppervlaktes) van De Burcht zorgt ervoor dat je ondanks de veel ruimere inrichting ook dichtbij de muzikanten moet zitten om in detail mee te krijgen wat er op het podium gebeurt. Achterin werd er zoals bijna altijd vooral doorheen gepraat. Het spel van het studentikoze Leidse sextet ViervoorhalfJazz was niet bepaald spannend, met een voorliefde voor stukken uit het standaardrepertoire van elke beginnende jazzmuzikant, het ’Real Book’. Alleen toetsenist Jesse kon op interessante bijdragen betrapt worden.
Onwennigheid
Op de dinsdagavond kon het publiek in hetzelfde grand café kennismaken met nieuwe muziek, waarin de akoestische nadelen grotendeels worden overwonnen. We krijgen niet WAAN te horen, waarmee Leidse saxofonist Bart Wirtz eind deze maand de presentatie van het nieuwe album, ’We Want Waan’, luister bijzet, maar iets nog nieuwers.
Bart Wirtz met zijn muzikale kornuiten in grand café De Burcht. © Foto Hielco Kuipers
Het is het allereerste optreden van Bart Wirtz et les Percussionistes, voor de verandering nu eens op zijn Frans gespeld. Die middag heeft de band voor het eerst gerepeteerd, maar van enige onwennigheid is nauwelijks iets te merken. Het is een kwintet dat naast Wirtz en contrabassist Esat Ekincioglu uit drie percussionisten bestaat. Het aantrekkelijke van de formatie zit hem in de interactie tussen de slagwerkers, drummer Pim Dros, akoestische percussionist Gijs Anders van Straalen en elektronische percussionist Timothy van der Holst, ook bekend onder zijn alias Phil Martin. Bijzonder is trouwens dat Wirtz in deze opzet niet alleen de alt, maar ook de tenor hanteert.
Flitsend
Het optreden begint flitsend met een dynamisch voortdenderend thema met zowel elementen van spiritual jazz in de trant van Pharoah Sanders als de puntige Afrobeat die slagwerker Tony Allen ontwikkelde bij Fela Kuti, de bekendste exponent van dit oorspronkelijk Nigeriaanse genre. Het brede geluid van de tenorsax past dan inderdaad beter dan de lichtvoetigheid van de alt. De slagwerkers zitten elkaar nooit in de weg, maar versterken elkaar als ze op elkaars syncopen reageren met Dros als ankerpunt.
Wirtz is naar eigen zeggen geboeid door de kruisbestuiving tussen de door gospel geïnspireerde Amerikaanse jazz en Afrikaanse funk. Zo krijgt een versie van ’Yèkèrmo Sèw’ van Ethiojazzpionier Mulatu Astatke een opvallende plaats in de eerste set, inclusief een plagerige keyboardsolo van Van der Holst. Ook psychedelica krijgen hun plaats met bijvoorbeeld drone-effecten van Ekincioglu’s gestreken contrabas en science-fictiongezoem van Van der Holsts elektronica. Zodra Wirtz het podium overlaat voor een pittige en bondige bongosolo van Anders of een geplukte basfeature dreigt het geroezemoes achterin weer de overhand te krijgen.
Pittig
De tweede set klinkt door minder dynamische contrasten wat hectischer dan de eerste. Het optreden wordt afgesloten met een pittig groovend dansritme. Bij navraag achteraf blijkt dit stuk nog geen naam te hebben en verzint Bart Wirtz ter plekke: ’Saint-Bourg’, een verwijzing naar De Burcht.
